Już po raz trzeci wyruszymy w tym roku w Kraków z korowodem wiosennych tradycji. Będzie z nami Gaik, Kogutek a przede wszystkim – zgraja Pucheroków. Będą wygłaszać oracyje oraz śpiewać wiosenne pieśni z terenów dawnej Galicji i nie tylko.
Kiedy: 28 marca (sobota)
Rozpoczniemy o godzinie 12:00 w pobliżu fontanny z rzeźbą Żaka – u stóp Kościoła Mariackiego. Następnie śpiewny orszak uda się z Placu Mariackiego na Rynek Główny, potem kolejno Plantami w kierunku Wawelu i Smoka Wawelskiego.
Na trasie naszych wiosennych harców znajdą się powalony buk czerwonolistny na Plantach przy Muzeum Archeologicznym w Krakowie i Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego od strony ul. Gołębiej.
* Co to są te PUCHEROKI?
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „puer” (chłopiec). Pierwotnymi Pucherokami byli ubodzy żacy krakowscy, a chodzenie „na puchery” było ich prawnym przywilejem – mogli oficjalnie prosić o wsparcie, by móc przetrwać bez pomocy rodziny. Z czasem te kwesty zamieniły się w widowiskowy rytuał odprawiany w Niedzielę Palmową – żacy przebierali się i wygłaszali w kościołach rymowane oracyje, licząc na datki od mieszczan. W XVIII wieku obyczaj stał się zbyt sowizdrzalski i niepokorny. Efekt? W 1780 roku wydano oficjalny zakaz „chodzenia na puchery” w granicach miasta. Przegonieni z krakowskich kościołów żacy przenieśli się na obrzeża i do okolicznych wsi (m.in. Zielonek i Bibic), gdzie stanowili dużą atrakcję dla lokalnej ludności. Gdy studenci przestali kwestować, pałeczkę przejęli wiejscy chłopcy. To właśnie na wsiach wykrystalizował się dzisiejszy strój (wysokie czapy, kożuchy, twarze umazane sadzą) i to tam przetrwała tradycja zbierania jaj do koszyków w zamian za wygłoszone wierszyki. A my – w ramach „Budzenia Wiosny” – po ponad 240 latach sprowadzamy ją z powrotem tam, gdzie się zaczęła: pod mury Uniwersytetu i na krakowski Rynek.
* Kim jest ŻYWA TRUPA KOLĘDNICZA?
Żywa Trupa Kolędnicza to inicjatywa performatywno-muzyczna zawiązana w ramach działań ŻyWej Pracowni pod batutą Anny Sitko. Grupa od czterech lat prowadzi za sobą tłumy przy okazji pochodów przez miasto w ramach Żywej Podgórskiej Kolędy, wystawia obrzędowe teatralia, gra na potańcówkach i wskrzesza zapomniane zwyczaje związane z obrzędami dorocznymi okolic Galicji.
———————–
Zapraszamy na wydarzenia poprzedzające wielki finał Budzenia Wiosny – Szkoły Żywych tradycji. Oto pełny harmonogram:
16 marca (poniedziałek)
Otwarte Spotkanie Śpiewacze – https://fb.me/e/5UDp72JiJ
22 marca 2026 (niedziela):
– Czapy Pucheroków – warsztaty rodzinne – https://fb.me/e/6p9e3im4r
– Rytuał i Maskarada. Tradycyjne maski i przebierańcy w kulturach Europy. Rzecz o rytuałach przejścia, odpędzaniu złych mocy i figlowaniu – wykład i prezentacja – https://fb.me/e/eexqVIp11
– Czapy Pucheroków – warsztaty dla dorosłych – https://fb.me/e/5H5zB8RDL
25 marca 2026 (środa)
Rodzinne spotkanie śpiewacze – https://fb.me/e/5o9AxmxYC
Do zobaczenia!
_______________
Wydarzenia odbywają się w ramach zadania publicznego „Budzenie Wiosny – Szkoła Żywych Tradycji” współfinansowanego ze środków Miasta Krakowa oraz budżetu Żywej Pracowni”.
———————–
Nasze projekty społeczno-kulturalne mogą się też wydarzać dzięki Tobie! Wesprzyj nasze działania dorzucając się do żywej, wirtualnej skarbonki: https://zywapracownia.pl/wesprzyj-nas/ i wspólnie z nami twórz przestrzeń spotkania inspirowaną tradycją.